Isa Affeeruu: Ofitti Amanamummaan Akkamitti Gaafatta

Kan barreesse · Haaromfame 2026-09-23 · 6 daqiiqaa dubbisaa

Yeroo sirrii affeerraa

Yeroon gaariin affeeruu yeroo haasaan gaarii deemudha malee yeroo qabbanaa'e miti. Yoo kolfitan, wal gaafattan, waa'ee waan lamaan keessan jaallattanii haasoftan, yeroon sun sirriidha. Ji'oota baay'eef walii barreessaa hin eeggatin, sababni isaas haasaan qabbanaa'uu fi inni akka ati hiriyummaa qofa barbaaddu yaaduu danda'a. Namoota baay'eef, torban lama ykn sadii haasaa gaarii ga'aadha.

Haalli hunda caalu yeroo waa'ee waan waliin hojjechuu dandeessanii haasoftanidha. Yoo foon waadii akka jaallatu hime, akkana jechuu dandeessa: "Finfinnee keessatti bakka gaarii nan beeka, waliin deemuu qabna." Kun affeerraa uumamaa fakkeessa. Mallattoolee fedhiis ilaali: gaaffii gaafata, haasaa jalqaba, waa'ee egeree gammachuudhaan haasa'a.

• haasaan gaarii deema
• garmalee hin eeggatin
• waan waliin jaallattan
• mallattoolee fedhii

Akkamitti ifatti gaafatta

Affeerraan ifaa kan ifa hin taane caala. "Guyyaa tokko wal haa argannu" jechuun salphaa dha, garuu yeroo baay'ee wal arguu dhugaa hin fidu. Kanaa mannaa, waan kallattii dubbadhu: sochii, guyyaa, fi bakka. "Sanbata waaree booda buna na waliin dhuguu barbaaddaa?" Kun deebisuuf salphaa fi fedhii dhugaa agarsiisa.

Diduuf ykn guyyaa biraa kennuufis karaa salphaa kenniif: "Yoo Sanbanni siif hin mijanne, guyyaa biraa filachuu dandeenya." Kun dhiibbaa balleessa kabajas agarsiisa. Yoo dafee hin deebisne gaaffii baay'eedhaan isa dhiibuu irraa of qusadhu. Affeerraan ifaa fi tasgabbaa'aa tokko ga'aadha. Ofitti amanamummaan dhugaa tasgabbii keessatti mul'ata.

• sochii, guyyaa, bakka
• ifa malee hin ta'in
• karaa diduu salphaa
• tasgabbii

Bakkeewwan gaarii wal arguu jalqabaa

Wal argiin jalqabaa salphaa, gabaabaa fi bakka namoonni baay'een jiran ta'uu qaba. Buna, deemsa, ykn gabaan dhuma torbanii yeroo baay'ee irbaata qaalii caalu. Kun dhiibbaa lamaan keessan irratti hir'isa, yoo gaarii hin deemnes sa'aatii baay'ee turuu hin barbaachisu. Yoo gaarii deeme immoo yeroo dheeraa turuu dandeessu.

Bakka salphaatti itti haasoftan filadhu. Siinimaan booda gaarii ta'uu danda'a, garuu wal arguu jalqabaatiif waan hin haasofneef gaarii miti. Filannoowwan gaarii biroo: muuziyeemii, qarqara haroo Bishooftuu deemuu, ykn bakka aayiskiriimii. Waa'ee nageenyaas yaadi: bakka namoonni baay'een jiranitti wal argaa, bakka deemtus hiriyaa keetti himi.

• salphaa fi gabaabaa
• bakka namoonni baay'een jiran
• haasa'uu dandeessu
• nageenya yaadi

Fakkeenya ergaa affeerraa

Ergaawwan affeerraa gaariin haasaa dur goote irraa dhufu. Yoo waa'ee muuziqaa haasoftan: "Jimaata agarsiisni muuziqaa akka jiru arge. Na waliin deemuu barbaaddaa?" Yoo waa'ee nyaataa haasoftan: "Chumboo dhugaa nyaattee akka hin beekne natti himteetta. Bakka ani jaalladhutti si haa geessu." Ergaawwan kun uumamaa fakkaatu sababni isaas haasaa duraa itti fufu.

Yoo akkaataa haasaa keessan waliin wal simate qoosaa xiqqaas fayyadamuu dandeessa. "Chumboo moo anchoottee, kamtu caala kan jedhu ofii keenyaan mirkaneessuu qabna. Sanbata ni qabattaa?" Qoosaan affeerraa salphaa godha. Garuu affeerraan ifa ta'ee akka hafu mirkaneessi: akka wal arguuf isa affeertu mul'achuu qaba malee qoosaa qofa miti.

• haasaa irraa dhufe
• uumamaa
• qoosaa xiqqaa
• ifa ta'ee haa hafu

Yoo dide

Yoo dide, si irratti rakkoon jira jechuu miti. Hojiin itti baay'achuu, ammallee qophaa'uu dhabuu, ykn miirri isaa adda ta'uu danda'a. Tasgabbii fi kabajaan deebisi: "Rakkoo hin qabu, natti himuu keetiif galatoomi." Yoo dide garuu guyyaa biraa kenne, mallattoo gaarii dha. Yoo osoo guyyaa biraa hin kennin dide, iddoo kenniifii wayya.

Isa dhiibuu ykn sababa baay'ee gaafachuu irraa of qusadhu. "Maaliif?" jedhanii irra deddeebi'anii gaafachuun akka dhiibbaan itti godhame itti dhagahamsiisa. Aaruu ykn ergaa dheeraa gadda kee ibsu barreessuus irraa of qusadhu. Diddaan ni dhukkubsa, garuu akkaataan ati itti deebiftu eenyummaa kee agarsiisa. Namni kabajaan deebisu yeroo baay'ee balbala banaa dhiisa.

• rakkoon jira jechuu miti
• kabajaan deebisi
• hin dhiibin
• balbala banaa

Auraliyx akkamitti si gargaaruu danda'a

Yoo akkamitti akka isa affeertu hin beekne, meeshaan Auraliyx si gargaaruu danda'a. Haasaa keessanii fi waan barbaaddu ibsi, innis gorsa ergaa affeerraa ifaa haala kee waliin wal simatu siif kenna. Sagalee filachuu dandeessa, kan akka qoosaa ykn ho'aa, akkasumas hanga kan si fakkaatu argattutti gorsa biroo gaafachuu dandeessa. Hayyama kee malee homtuu hin ergamu.

Gorsawwan jalqaba qofa. Ni dubbista, jecha keetiin jijjiirta, affeeruufis kan murteessu atidha. Meeshaan jecha akka argattu si gargaaruu danda'a, garuu ija jabinni erguu fi yeroon sirrii si irraa dhufa. Yeroo wal argitan immoo kan haasa'u, kolfu, fi dhaggeeffatu atidha. Wal argiin gaariin nama dhugaa lamaan ijaarama malee jecha guutuudhaan miti.

• affeerraa ifaa
• haasaa irraa dhufe
• sagalee filadhu
• kan murteessu atidha