Кыргызча жана орусча: эки тилде маектешүү
Бишкекте "привет, кандайсың?" деп жазган маек эч кимди таң калтырбайт. Көп адамдар үйдө кыргызча, жумушта орусча сүйлөшөт, ал эми досторуна экөөнү аралаштырып жазышат. Таанышууда бул суроо жаратат: кайсы тилде жазуу керек, жана аралаштырып жазсам, кандай угулат?
Бул колдонмодо биз эки тилде жашоону, маекте тилди кантип тандоону, аралаш сүйлөөнүн табигыйлыгын, диалекттерди жана тилди үйрөнгөндөрдү урматтоону жана эки тилдеги тамашаларды карайбыз. Ар бир бөлүмдө табигый мисалдар бар.
Эки тилде жашоо
Кыргызстандын көп шаарларында, айрыкча Бишкекте, эки тил күнүмдүк жашоонун бир бөлүгү. Бир адам таң эрте апасы менен кыргызча сүйлөшүп, маршруткада орусча жаңылыктарды окуп, кечинде досторуна аралаш жазышы мүмкүн. Бул эки маданияттын байлыгы, жана таанышууда аны жашыруунун кереги жок.
Ар бир адамдын тил тарыхы ар башка. Кээ бирөөлөр айылда кыргызча чоңоюп, орусчаны мектепте үйрөнгөн. Башкалары шаарда орус мектебинде окуп, кыргызчаны азыр гана жакшыртып жатат. Бул тарыхтардын баары нормалдуу. Маекте адамдын кайсы тилде эркин сезерин байкап, аны урматтоо жакшы мамиленин башталышы.
- эки тил
- ар башка тарых
- маданий байлык
- урматтоо
Эмне үчүн иштейт: Табигый суроо, экинчи адамдын тил тарыхына кызыгуу көрсөтөт.
Эмне үчүн иштейт: Чынчыл жана жылуу. Көбүнчө экинчи адам колдоо көрсөтөт.
Эмне үчүн иштейт: Адамдын тарыхын билбей туруп айыптайт. Маекти дароо муздатат.
Кыргызча, орусча же аралашпы? Auraliyx сиздин стилиңизде сунуштарды берет.
Auraliyx сынап көрүңүзЭмне жөнөтүүнү ар дайым сиз чечесиз.Кайсы тилде жазуу керек
Жөнөкөй эреже: экинчи адам кайсы тилде жазса, ошол тилде жооп бериңиз. Эгер ал профилинде кыргызча жазса, кыргызча баштаңыз. Орусча жазса, орусча улантсаңыз болот. Эгер билбесеңиз, түз сурап койсоңуз болот: "кыргызча жазышалыбы же орусчабы?" Бул сылык жана экинчи адамга тандоо берет.
Тилди тандоо маектин тонуна да таасир этет. Кээ бир адамдар орусча жазганда өзүн эркин сезишет, кыргызча жазганда жылуураак жана жакыныраак сезишет. Маек өнүккөн сайын тил да өзгөрүшү мүмкүн, жана бул жакшы белги: адамдар жакындашканда көбүнчө эне тилине өтүшөт.
- анын тилинде жооп берүү
- түз суроо
- тандоо берүү
- тилдин өзгөрүшү
Эмне үчүн иштейт: Сылык жана ачык, экинчи адамга тандоо калтырат.
Эмне үчүн иштейт: Анын тилинде жооп берип, экинчи тилге эшик ачат.
Эмне үчүн иштейт: Экинчи адамды ыңгайсыз абалга калтырат. Маек сынак эмес.
Аралаш сүйлөөнүн табигыйлыгы
Кыргызча жана орусча аралаш сүйлөө көп адамдар үчүн эң табигый стиль. "Ну ладно, эртең жолугабыз", "короче, мен кечигип калдым" сыяктуу сүйлөмдөр күнүмдүк маекте кеңири колдонулат. Таанышууда мындай стиль жеңил жана достук маанайды түзөт, анткени ал расмий эмес жана жандуу угулат.
Бирок башында экинчи адамдын стилин байкаңыз. Эгер ал таза кыргызча же таза орусча жазса, адегенде ошого жакын жазганыңыз жакшы. Маек жылыган сайын аралаш сөздөр өзү эле пайда болот. Маанилүүсү, аралаштыруу табигый болсун; атайын "салкын" угулуш үчүн сөздөрдү кошуунун кереги жок.
- аралаш стиль
- жеңил маанай
- стилди байкоо
- табигыйлык
Эмне үчүн иштейт: Аралаш, жандуу жана достук. Көп адамдар ушинтип жазышат.
Эмне үчүн иштейт: Табигый аралаш сүйлөм, план так.
Эмне үчүн иштейт: Жасалма угулат. Табигый стилиңиз жетиштүү.
Диалекттерди жана үйрөнгөндөрдү урматтоо
Кыргыз тилинде түндүк жана түштүк сүйлөө стилдеринин айырмасы бар. Ош, Жалал-Абад жана Баткен тараптын сөздөрү жана айтылышы Чүй же Таластан башкача угулушу мүмкүн. Бул тилдин байлыгы. Маекте экинчи адамдын сүйлөө стилине кызыгып, анын сөздөрүн сураса болот, бирок аларды шылдыңдабаңыз.
Ошондой эле кыргызчаны үйрөнүп жаткандарды колдоңуз: шаарда орусча чоңойгондор, чет өлкөлүктөр же башка улуттун өкүлдөрү. Алардын катасын оңдоого шашпаңыз, адегенде алардын аракетин баалаңыз. "Шала кыргыз" деген сыяктуу сөздөр көп адамды капа кылат. Урматтоо жана колдоо адамдарды жакындатат, шылдың болсо аларды алыстатат.
- түндүк жана түштүк
- сөздөргө кызыгуу
- үйрөнгөндөрдү колдоо
- шылдыңдабоо
Эмне үчүн иштейт: Кызыгуу жана урматтоо менен суроо, сүйлөө стилин баалайт.
Эмне үчүн иштейт: Үйрөнгөн адамды колдоп, маекти жылуу улантат.
Эмне үчүн иштейт: Акцентти же диалектти шылдыңдоо адамды капа кылат жана маекти бүтүрөт.
Эки тилдеги тамашалар жана сөздөр
Эки тил тамаша үчүн да көп мүмкүнчүлүк берет. Кыргызча жана орусча сөздөрдүн окшоштугу, котормодогу күлкүлүү каталар же "бул сөздү орусчага кантип которсо болот?" деген суроолор маекти жандандырат. Мындай тамашалар экөөңөрдүн жалпы тажрыйбаңарды көрсөтүп, жакындыкты түзөт.
Кыргыз макал-лакаптары да сонун курал. "Жылдын жарымы жаз" же "эмгек түбү - береке" сыяктуу сөздөрдү маекке кошсоңуз, жылуу жана кызыктуу угулат. Эгер экинчи адам орусча сүйлөсө, макалдын маанисин түшүндүрүп берсеңиз болот. Бул маданиятты бөлүшүүнүн жана бири-бириңерден үйрөнүүнүн жакшы жолу.
- котормо тамашалары
- окшош сөздөр
- макал-лакаптар
- маданият бөлүшүү
Эмне үчүн иштейт: Эки тилдеги жеңил тамаша, маданий жылуулук менен.
Эмне үчүн иштейт: Макал аркылуу үй-бүлө жана маданият жөнүндө маек.
Auraliyx кантип жардам бере алат
Эгер кайсы тилде же кандай стилде жазарыңызды билбесеңиз, Auraliyx куралы жардам бере алат. Маектин контекстин берсеңиз, ал кыргызча, орусча же аралаш стилде табигый сунуштарды берет. Сиз тонду тандай аласыз жана кошумча варианттарды сурай аласыз, мисалы расмийирээк же жеңилирээк.
Бирок сиздин тилиңиз жана сүйлөө стилиңиз сиздики бойдон калышы керек. Сунушту окуп, өзүңүздүн сөздөрүңүздү, диалектиңиздин жылуулугун кошуңуз. Эгер сиз түштүктө чоңойсоңуз же орусча көп сүйлөсөңүз, муну жашырбаңыз. Экинчи адам куралды эмес, дал ушул чыныгы сизди тааныгысы келет.
- кыргызча сунуштар
- орусча сунуштар
- аралаш стиль
- сиз жөнөтөсүз
Эмне үчүн иштейт: Колдоо көрсөтүп, эки тилди табигый айкалыштырат.
Эмне үчүн иштейт: Анын аймагына кызыгуу, урматтоо жана жеңил юмор.
Эмне үчүн иштейт: Маектин стилин сактаган табигый жолугушуу сунушу.
Көп берилүүчү суроолор
Таанышууда кыргызча жазуу керекпи же орусчабы?
Экинчи адам кайсы тилде жазса, ошол тилде жооп бериңиз. Билбесеңиз, сылык сурап койсоңуз болот.
Кыргызча жана орусча аралаш жазуу туурабы?
Ооба, бул Кыргызстанда абдан кеңири тараган жана табигый стиль. Маанилүүсү, экинчи адамдын стилин байкоо.
Кыргызчам начар болсо эмне кылам?
Ачык айтыңыз жана жаза бериңиз. Көп адамдар аракетти баалашат жана жардам берүүгө даяр болушат.
Диалект жөнүндө сураса болобу?
Болот, эгер кызыгуу жана урматтоо менен сурасаңыз. Бирок акцентти же сөздөрдү эч качан шылдыңдабаңыз.
Пайдалуу болдубу? Керек болгон адамга жибериңиз
Ушундай эле суроосу бар досуңуз ыраазы болот.
Эки тилде тең жылуу маектешиңиз
Auraliyx кыргызча, орусча жана аралаш стилде сунуштарды берет, ал эми эмне жөнөтүүнү ар дайым сиз тандайсыз.
Auraliyx сынап көрүңүзЭмне жөнөтүүнү ар дайым сиз чечесиз.